Publicatiedatum: 20-01-2009

Aanzien

Hugo Schorer

Uit onderzoek van het weekblad Binnenlands Bestuur blijkt dat vorig jaar 122 wethouders aftraden vanwege een politieke vertrouwensbreuk.

Ons land telde vorig jaar ruim 1500 wethouders. En op de twaalf moest dus weg. Sinds 2002 zagen gemiddeld 85 van hen per jaar zich gedwongen het veld te ruimen. In 2002 voerde het Rijk in de gemeenten het dualisme in, met ingrijpende gevolgen voor de positie van de wethouder.

Voorafgaand aan het dualisme waren wethouders altijd inwoner van de gemeente en door de bevolking gekozen tot gemeenteraadslid. Vaak waren zij lijsttrekker voor hun partij bij de gemeenteraadsverkiezingen. Lokaal genoten zij het aanzien dat daarbij paste.

In het college van burgemeester en wethouders zaten zij met een mandaat van de kiezer, dit in tegenstelling tot de door de kroon benoemde burgemeester. De wethouders verdeelden de portefeuilles in B en W en in grotere gemeenten mocht de burgemeester blij zijn als hij naast zijn wettelijke taken ook nog iets extra's mocht doen.

Slechts bij hoge uitzondering stuurde de gemeenteraad een wethouder naar huis.

Met het dualisme is dit veranderd. Wethouders mochten geen lid meer zijn van de gemeenteraad. Ze hoefden niet eerst tot gemeenteraadslid gekozen te worden. De wethouder van buiten de raad deed zijn intrede en daarmee ook de wethouder van buiten de gemeente. Zo kan een in de ene gemeente weggestuurde wethouder later in een andere gemeente opnieuw aan de slag.

Soms werkt zo'n buitenstaander verfrissend, meestal is het gebrek aan kennis van de lokale context een handicap. Er zijn nu veel wethouders die niet door de bevolking gekozen zijn. Zij worden dan ook niet herkend als lokale politicus, maar gezien als manager in dienst van de gemeente.

Het gezag van zo'n wethouder spreekt niet vanzelf, hij of zij moet dit verwerven. Ze worden door de raad vrij eenvoudig aan de kant gezet en ingewisseld voor een ander.

Het dualisme was bedoeld om de lokale democratie te versterken. Het heeft er vooral toe geleid dat gemeenteraad en college van B en W tegenover elkaar zijn komen te staan.

En de burger: dualisme zegt hem niets; wel vraagt hij zich af waar de conflicten tussen raad en college goed voor zijn en schudt hij zijn hoofd over het vele gemeenschapsgeld dat gemeenten aan de afgetreden wethouders kwijt zijn.

Jhr. mr. K.F.H. Schorer is burgemeester van Renswoude.

Copyright (c) 2008 Het Financieele Dagblad


TERUG NAAR: Artikelkeus OF INTRODUCTIEPAGINA