Publicatiedatum: 16-10-2007

Referendum

Hugo Schorer

In de week van de democratie is het Utrechtse burgemeestersreferendum een duur fiasco geworden. De opkomst van minder dan 10 procent is treurig. Toch begrijp ik de thuisblijvers wel. Zij vonden het een schijnvertoning met twee kandidaten van dezelfde partij. Dat was het ook. De inwoners kiezen in ons land niet een burgemeester met een duidelijke politieke kleur, maar de kroon benoemt de burgemeester op voorstel van de gemeenteraad. De benoemde burgemeester staat juist boven (of tussen) de partijen, ook al is hij of zij lid van een politieke partij.

Zijn belangrijkste taak is om ervoor te zorgen dat de stad goed bestuurd wordt, dat de bestuurlijke verhoudingen goed blijven en dat de gemeente op de kaart wordt gezet. In een grote gemeente heeft hij in het college van burgemeester en wethouders meestal alleen de wettelijke verantwoordelijkheden, zoals openbare orde en veiligheid.

Formeel bemoeit hij zich dus niet inhoudelijk met onderwerpen die ook belangrijk zijn voor de inwoners, zoals wonen, werken, belastingen, verkeer en vervoer. In een campagne voor een burgemeestersreferendum kunnen de kandidaten zich dus niet op die onderwerpen profileren. Zij kunnen eigenlijk alleen maar roepen: kies mij, ik ben goed!

Daar komt nog bij dat een benoemde burgemeester meestal niet afkomstig is uit de gemeente waar hij benoemd wordt. Lokale helden die de inwoners kennen, worden in ons systeem wethouder of gemeenteraadslid, maar geen burgemeester. Ook in Utrecht kende vrijwel niemand de uit het Haagse afkomstige kandidaten.

Nu de rechtstreeks gekozen burgemeester de komende jaren niet aan de orde is, heeft een soort schijnverkiezing rond de benoemde burgemeester geen zin. De opkomst in Utrecht laat zien dat inwoners daar niet van gediend zijn.

Soms is de belangstelling bij lokale referenda wel groot. Bij het Leidse referendum over de RijnGouwelijn was de opkomst 54 procent. In Renswoude hielden we onlangs een referendum over de vraag of de gemeente al dan niet zelfstandig moet blijven. Uit de opkomst van 84 procent blijkt dat dit onderwerp echt leeft bij onze inwoners. Met 98 procent voor zelfstandigheid kon de uitslag nauwelijks duidelijker.

Als het gaat om essentiŽle kwesties die de inwoners raken, kun je prima een lokaal referendum houden.

Jhr mr K.F.H. Schorer is burgemeester van Renswoude.

Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad


TERUG NAAR: Artikelkeus OF INTRODUCTIEPAGINA