Publicatiedatum: 3-5-2007

Gemeente kan burger beste helpen

HUGO SCHORER

Iedereen in ons land die tegen zijn zin zijn baan kwijtraakt, krijgt een werkloosheidsuitkering. Als deze uitkering ophoudt en men zit nog zonder werk, is er in beginsel recht op bijstand. Bijstand is het vangnet voor mensen die niet in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Een inkomensgarantie van de overheid en een van de verworvenheden van onze verzorgingsstaat. Dit regelt de Wet werk en bijstand (WWB). Een recente evaluatie van de WWB laat interessante ontwikkelingen zien. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering bedroeg in maart 2005 342.000. Daarna is een spectaculaire daling ingetreden, tot 302.000 in december 2006. Het laagste aantal in 25 jaar, waarmee we weer onder het niveau van begin jaren tachtig zitten. Vanwaar deze daling?

De simpelste verklaring is de aantrekkende economie en de daarmee gepaard gaande toename van de vraag naar arbeid. Minder mensen verliezen hun baan en werkgevers zijn minder kritisch bij het vervullen van vacatures. Het is een deel van het verhaal.

Een andere reden is het nieuwe systeem van de bijstand, dat in 2004 is ingevoerd. Toen werd de Algemene bijstandswet vervangen door de WWB. Veel meer dan vroeger wordt de nadruk gelegd op het weer aan het werk krijgen van mensen in de bijstand. Om dit te realiseren hebben gemeenten veel ruimte voor eigen beleid. Ook zijn er financiŽle prikkels voor de gemeenten ingebouwd. Gemeenten krijgen van het Rijk twee geldstromen. De ene geldstroom is om de uitkeringen te betalen. Als de gemeenten erin slagen om mensen aan het werk te krijgen, hoeven ze minder geld aan uitkeringen te besteden. Wat over is, mogen de gemeenten zelf houden. De andere geldstroom is om mensen weer aan werk te helpen. Als gemeenten dat niet allemaal uitgeven, mogen ze een deel van wat over is naar volgend jaar meenemen. Uit de begrotingscijfers van de gemeenten blijkt dat de gemeenten ook in 2007 een daling van het aantal bijstandsuitkeringen verwachten. In 2006 hadden alle gemeenten samen 5,7 miljard euro aan bijstandsuitgaven begroot, in 2007 is dat gedaald tot 5,3 miljard euro.

Zo kregen we in Renswoude ook meer armslag om mensen aan het werk te helpen. De gemeente neemt daarvoor gespecialiseerde bureaus in de arm. Een alleenstaande man van begin vijftig, die al vijftien jaar in de bijstand zat, is weer aan de slag gegaan. Uiteraard heeft zo iemand moeite om in het arbeidsritme te komen. Dat moet geleidelijk aan gebeuren. In eerste instantie wordt er dus een werkplek gezocht waar hij met behoud van uitkering kan werken. Dan zie je dat er meer structuur in zijn leven komt met positieve effecten op zijn gedrag. Op een soortgelijke manier is ook een veertigjarige asielzoeker aan werk gekomen. Hij mocht al sinds enkele jaren in ons land blijven, maar door taalachterstand en andere problemen lukte het niet aan werk te komen. Dankzij intensieve begeleiding kon hij aan de slag met alle voordelen van dien: hij komt weer in het arbeidsritme, hij wordt zelf verantwoordelijk voor het gezinsinkomen en zijn zelfrespect neemt toe.

Het lijkt erop dat de nieuwe opzet van de bijstandswet zijn vruchten afwerpt. Gemeenten zijn veel actiever en creatiever geworden om mensen weer aan het werk te helpen.

Het toekennen van voorzieningen aan gehandicapten werd al eerder een taak van de gemeenten. Zij beslissen nu ook over het al dan niet vergoeden van huishoudelijke hulp.Uit het coalitieakkoord van dit kabinet blijkt dat in Den Haag het besef doordringt dat de gemeente de burger het beste kan helpen als deze burger zonder werk zit of anderszins maatschappelijke zorg nodig heeft.

Welke regeling volgt? Gemeentelijke uitvoering van de werkloosheids- en arbeidsongeschiktheidsregelingen is zeker het overwegen waard gezien het succes bij de andere regelingen. En het is tenslotte niet uit te leggen dat iemand in de bijstand door de gemeente aan een baan wordt geholpen en zijn buurman, die in de WW zit, door een rijksinstantie.

Jhr mr K.F.H. Schorer is burgemeester van Renswoude. E-mail: burgemeester@renswoude.nl

Copyright (c) 2007 Het Financieele Dagblad


TERUG NAAR: Artikelkeus OF INTRODUCTIEPAGINA