Publicatiedatum: 14-12-2006

De drie r'en van de overheid

HUGO SCHORER

Den Haag wil graag slagvaardig zijn. Twee voorbeelden.

Op 1 januari treedt de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in werking. Met als belangrijkste concrete wijziging dat de gemeente de taak krijgt om de huishoudelijke hulp te regelen. Op zich uitstekend dat de gemeenten dit in het vervolg gaan doen. Dus een moeder van vier jonge kinderen met een gebroken been moet zich voortaan tot de gemeente wenden om huishoudelijke hulp te krijgen.

Alles bij elkaar gaat het hierbij om aanzienlijke bedragen en dus moet de gemeente de verstrekking van de huishoudelijke hulp Europees aanbesteden. In Renswoude springen meestal familieleden of buren in. Dus doen niet erg veel inwoners een beroep op de thuiszorg voor huishoudelijke hulp. Toch hadden externe adviseurs bepaald dat ook Renswoude Europees moest aanbesteden. Dat is een enorm gedoe. Bij ons schreven alleen thuiszorgorganisaties uit Nederland in. Tot onze verrassing was er geen belangstelling uit andere EU-landen. Gelukkig is die aanbesteding hier goed gelopen.

In veel andere gemeenten heeft de Europese aanbesteding geleid tot juridische procedures en maatschappelijke onrust. Thuiszorginstellingen die al jaren de huishoudelijke hulp verstrekten, vielen buiten de boot. Dit leidde uiteraard tot grote onzekerheid bij de mensen die huishoudelijke hulp verstrekken of daarvan gebruikmaken. Deze problemen hangen ook samen met de omslag die de thuiszorginstellingen in zeer korte tijd moeten maken. Zij zijn niet gewend om commercieel te denken en hebben daar vermoedelijk zelfs een zekere weerstand tegen. Voor hun medewerk(st)ers staat tot nu toe de zorg voor de cliënten voorop; niet winst maken.

Den Haag vraagt zich bij het maken van wetten en het bepalen van de invoeringsdatum niet altijd af of de instanties die de wet moeten gaan uitvoeren voldoende tijd krijgen voor een verantwoorde voorbereiding. Dat is des te belangrijker als de regeling die wordt bedacht een vrij fundamentele verandering inhoudt. Voor Den Haag staat centraal dat de in het regeerakkoord gemaakte afspraken per se binnen de kabinetsperiode in wet- en regelgeving moeten worden vertaald.

Ander voorbeeld. Per 1 januari treedt ook de Wet geurhinder en veehouderij in werking. Heel belangrijk voor een gemeente als Renswoude met veel agrarische bedrijven. De wet voorkomt bijvoorbeeld dat bewoners van een burgerwoning in het buitengebied last hebben van geurhinder van een varkenshouderij in de buurt. Via ingewikkelde formules worden afstanden berekend die dan in acht genomen moeten worden. Op zich goed dat die wet er komt, want nu zijn er nog twee verschillende wettelijke stankregiems in ons land. Ook goed dat gemeenten de mogelijkheid krijgen om zelf een strenger stankregiem te bepalen, bijvoorbeeld in de bebouwde kom, en een minder streng regiem in het buitengebied. Dat moet dan via een gemeentelijke verordening. Vorige week hebben we uitleg gekregen hoe de wet werkt.

We hebben dus nog twee weken om die verordening te maken. Per 1 januari weet niemand waar hij aan toe is. De boeren niet en de gemeenten niet, een paar pilot-gemeenten uitgezonderd. Ook hier geldt: Den Haag maakt een goede wet, maar vraagt zich niet af hoe het gaat met de invoering.

Den Haag vergeet af en toe dat de drie r'en - van rechtvaardigheid, rechtszekerheid en rechtsgelijkheid - leidraad moeten zijn voor het overheidshandelen. Wetten en regels moeten in de eerste plaats rechtvaardig zijn en voorts de rechtszekerheid en de rechtsgelijkheid in ons land bevorderen. Dat kan spanning opleveren met de politieke wenselijkheid van scoren en kortetermijnsuccessen behalen. Het nieuwe kabinet en de nieuwe Tweede Kamer moeten de drie r'en weer in ere herstellen. Een overheid die de drie r'en verwaarloost, verliest op den duur het vertrouwen van de burger.

Jhr mr K.F.H. Schorer is burgemeester van Renswoude. E-mail: burgemeester@renswoude.nl.

Copyright (c) 2006 Het Financieele Dagblad


TERUG NAAR: Artikelkeus OF INTRODUCTIEPAGINA