Publicatiedatum: 29-6-2006

Herkenbaar lokaal bestuur

HUGO SCHORER

Onlangs verloor een echtpaar uit Renswoude een tas in de trein naar Schiphol. Helaas zaten daarin ook hun paspoorten. De marechaussee op Schiphol wilde wel een noodpaspoort uitgeven, maar had daarvoor een uittreksel uit de gemeentelijke basisadministratie nodig. Inmiddels was het vrijdagmiddag halfzes, dus ons gemeentehuis was niet meer bereikbaar. Via via wisten zij een medewerkster van de afdeling burgerzaken te bereiken. Zij reed naar het gemeentehuis, faxte de uittreksels en een halfuur later kon het echtpaar in het vliegtuig stappen. Voor hen was de gemeente dichtbij en dienstbaar.

Daaraan moest ik denken op het onlangs gehouden jaarcongres van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). In Maastricht congresseerden 2800 gemeentebestuurders over het thema 'herkenbaar lokaal bestuur'.

Aan verschillende visies geen gebrek. Zo betoogde de Belgische minister van Staat en burgemeester van Leuven Louis Tobback dat zowel Nederland als BelgiŽ lijdt aan de ziekte van de bestuurlijke vernieuwing. De trend van het vernieuwen om te vernieuwen komt de herkenbaarheid voor de burger van het lokaal bestuur niet ten goede. Als voorbeeld noemde hij het Vlaamse plan om bij gemeenteraadsverkiezingen het lijstenstelsel af te schaffen. Je zou dan alleen op personen kunnen stemmen. Wat had je dan nog aan politieke partijen? In Nederland was het dualisme op gemeenteniveau volgens Tobback geen verbetering. In het duale gemeentebestuur is niemand meer politiek verantwoordelijk. Wethouders en raadsleden kunnen zich verschuilen achter wisselende raadsmeerderheden, aldus Tobback.

Op een radicaal andere lijn zat een VNG-commissie die veel meer ruimte bepleit voor verschillen tussen gemeenten om lokaal herkenbaar te blijven. Gemeenten moeten zelf kunnen beslissen over de omvang van de gemeenteraad, over tussentijdse verkiezingen, over een door raad of bevolking gekozen burgemeester. Gemeenten moeten een eigen bestuursstijl en -cultuur kunnen ontwikkelen om bindend voor de burgers te kunnen besturen. Voor dit recht op pluriformiteit zou niet alleen de Gemeentewet, maar ook de Grondwet gewijzigd moeten worden.

In wezen ging het in Maastricht over de vraag: wat vraagt een burger van de gemeente?

Als we dat nu eens concreet proberen te maken, gaat het volgens mij om het volgende.

Ten eerste willen alle burgers een goede dienstverlening. Dus de verstrekking van paspoorten, vergunningen, het ophalen van het huisvuil et cetera moet in orde zijn. Hoe de gemeente het doet (uitbesteden, zelf doen, samen met andere gemeenten) moet ze zelf weten, als het maar efficiŽnt gebeurt.

Ten tweede willen de meeste burgers dat het gemeentebestuur bestuurt. Dus breed gedragen oplossingen bedenkt en uitvoert voor de lokaal door de inwoners ervaren problemen en een toekomstvisie formuleert voor de gemeente, waar de meeste inwoners achter staan.

Ten derde vinden alle burgers de menselijke maat in het bestuur belangrijk. Dus de gemeente moet echt serieus naar hen luisteren. Iedere burger moet zijn zegje kunnen doen en op een begrijpelijke manier uitgelegd krijgen waarom wel of niet aan zijn wensen tegemoet gekomen kan worden. Bovendien moet iedere inwoner vrij eenvoudig een gemeentebestuurder kunnen aanspreken over problemen die in zijn of haar ogen niet worden opgelost. Verdwalen in de gemeentelijke bureaucratie is in dit verband dodelijk.

Ten vierde willen de meeste burgers het vertrouwen hebben dat het gemeentebestuur op een zorgvuldige manier met hun belastinggeld omgaat.

Den Haag moet de gemeenten de vrijheid geven op hun manier aan deze wensen te voldoen. Dus meer ruimte voor lokaal maatwerk en geen verkleining, maar juist vergroting van het eigen belastinggebied van gemeenten.

Jhr mr K.F.H. Schorer is burgemeester van Renswoude. E-mail: burgemeester@renswoude.nl

Copyright (c) 2006 Het Financieele Dagblad


TERUG NAAR: Artikelkeus OF INTRODUCTIEPAGINA