Publicatiedatum: 20-4-2006

Eerst visie op positie burgemeester

HUGO SCHORER

Volgende week praat de Tweede Kamer over een voorstel van het kabinet om de Grondwet te wijzigen. Het gaat om de bepaling dat de burgemeester voorzitter is van de gemeenteraad. Het kabinet stelt voor om dit artikel uit de Grondwet te schrappen. Wie voorzitter van de raad is, hoeft niet in de Grondwet geregeld te worden. Dat kan volgens het kabinet ook best in een gewone wet, zoals de Gemeentewet.

Op zich is dit voorstel niet wereldschokkend. Of nu in de Grondwet of in de Gemeentewet staat dat de burgemeester voorzitter van de gemeenteraad is, daar zal niemand van wakker liggen.

Waar ik moeite mee heb, is dat het voorstel niet voortvloeit uit een goed doordachte visie op de positie van de burgemeester in het lokaal bestuur. Zo'n visie zou vervolgens vertaald moet worden in wettelijke bepalingen. Sluitstuk van zo'n visie zou dan een duidelijk standpunt moeten zijn over welke bepalingen zo belangrijk voor ons land en onze inwoners zijn dat ze in de Grondwet moeten worden vastgelegd.

Sinds 1848 is in de Grondwet geregeld dat de burgemeester voorzitter van de gemeenteraad is. Sinds 1983 staat in één grondwetsartikel dat de raad aan het hoofd staat van de gemeente, dat het college van Burgemeester en Wethouders (B en W) ook deel uitmaakt van het bestuur van de gemeente en dat de burgemeester voorzitter van de raad is.

Bij de discussies in de Tweede Kamer over de direct door de bevolking gekozen burgmeester kwam de vraag aan de orde of deze wel voorzitter van de gemeenteraad kon zijn. De gemeenteraad moest immers de direct gekozen burgemeester controleren. Was het dan niet zuiverder dat de burgemeester alleen voorzitter was van B en W en iemand anders voorzitter van de raad.

Vandaar dat het kabinet bijna anderhalf jaar geleden voorstelde om de bepaling dat de burgemeester voorzitter van de raad is uit de Grondwet te schrappen. Het kabinet liet daarbij in het midden of de direct gekozen burgemeester nu wel of niet voorzitter van de raad zou worden.

In maart 2005 blokkeerde de Eerste Kamer de invoering van de direct gekozen burgemeester. Vervolgens heeft het kabinet weer een voorstel gedaan om de Grondwet te wijzigen en de direct gekozen burgemeester toch mogelijk te maken. Of de direct gekozen burgemeester ook voorzitter wordt van de gemeenteraad blijft onduidelijk.

Tegelijkertijd speelt nog een andere discussie. In 2002 is het dualisme in het lokaal bestuur ingevoerd. De meningen verschillen over de vraag of in het dualistische systeem de burgemeester voorzitter van de raad kan zijn. In dat systeem moet de raad immers de burgemeester - zijn eigen voorzitter dus - en het college van B en W controleren.

Kortom: er is geen duidelijke visie op de positie van de burgemeester en evenmin op de positie van de voorzitter van de gemeenteraad.

Die visie is onontbeerlijk als je praat over welke bepalingen nu wel of niet hierover in de Grondwet moeten worden opgenomen. In afwachting van die visie kan de Tweede Kamer dit voorstel maar beter niet behandelen.

Jhr mr K.F.H. Schorer is burgemeester van Renswoude. E-mail: burgemeester@renswoude.nl

Copyright (c) 2006 Het Financieele Dagblad


TERUG NAAR: Artikelkeus OF INTRODUCTIEPAGINA