Publicatiedatum: 18-5-2006

Onze rechtsstaat ad absurdum

HUGO SCHORER

Wie van ons vindt Nederland niet een moderne rechtsstaat? Niemand kan hier zonder vorm van proces opgesloten worden. Iedereen heeft het recht besluiten van de overheid door de rechter te laten toetsen aan de wet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

Hoe gaat onze moderne rechtsstaat om met vreemdelingen die naar ons land zijn gevlucht en ons vragen of ze hier als vluchteling mogen blijven? Meer toegespitst: binnen hoeveel tijd moet een rechtsstaat definitief antwoord op die vraag geven? Binnen één, drie, vijf, tien jaar?

Deze vraag hield me bezig naar aanleiding van de zorgen rond een gezin uit Afghanistan dat in Renswoude woont. Het gezin bestaat uit vader, moeder en twee kinderen van negen en zes jaar oud. Het jongste kind is in Nederland geboren. In 2000 zijn zij naar Nederland gekomen met de vraag: mogen we hier blijven? Tot op de dag van vandaag heeft onze moderne rechtsstaat hun geen definitief antwoord op die vraag kunnen geven. Ruim zes jaar geven we hun onderdak en geld om van te leven. De vader is kleermaker, maar we verbieden hem hier te werken. Alleen vrijwilligerswerk mogen ze doen. De kinderen gaan hier naar school, zijn lid van de voetbalclub en lopen samen met hun leeftijdgenootjes mee in de jaarlijkse lampionnenoptocht. Ruim zes jaar zit het gezin in onzekerheid. Het gaat van de ene rechterlijke uitspraak naar de andere, van het ene beroep naar het andere. Ruim een halfjaar geleden laat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) het gezin weten dat alle procedures doorlopen zijn en dat ze nu terug moeten naar hun vaderland. Afghanistan is immers veilig verklaard door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Vervolgens blijkt dat onze rechtsstaat zo in elkaar zit dat er toch nog een procedure aanhangig kan worden gemaakt, zodat het gezin weer nieuwe hoop krijgt en het weer onzeker is of ze uit ons land moeten vertrekken. Onlangs is ook deze procedure geŽindigd met een negatieve uitspraak voor het gezin. Nu blijkt er weer een herhaalde asielaanvraag mogelijk. Daarvoor moet het gezin wel voor een paar dagen verhuizen uit hun woning in Renswoude naar een asielzoekerscentrum. Wie weet hoe lang dit nu weer gaat duren en wat er daarna nog allemaal kan. Wat een contrast met de snelheid waarmee de IND een rapport over Ayaan Hirsi Ali kan produceren.

Onlangs heeft de gemeenteraad van Renswoude adhesie betuigd aan een gemeenteraadsmotie uit Oss. Die motie vraagt de regering een humaner beleid te voeren ten aanzien van asielzoekers die hun eerste asielaanvraag hebben ingediend onder de oude Vreemdelingenwet, dus voor 1 april 2001, en die nog in ons land verblijven, zoals deze Afghaanse familie. Wij hebben minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken en Integratie laten weten dat Nederland onzes inziens het recht verspeelt om de familie terug te sturen naar Afghanistan als we niet in staat zijn hun vraag of ze in ons land mogen blijven, binnen een redelijke termijn definitief te beantwoorden. Wat is een redelijke termijn? Die vraag besprak ik met asielzoekers uit Iran, die inmiddels wel definitief in ons land mogen blijven. Zij vertelden mij dat de voortdurende onzekerheid het allerergste is. Geef vluchtelingen zo snel mogelijk, maar uiterlijk binnen een jaar duidelijkheid. Een jaar onzekerheid is eigenlijk nog te lang, was hun commentaar. Hou op met al die procedures. Zorg dat er één eerlijke procedure is, die één keer door de rechter getoetst wordt. Dat was hun advies.

Net zoals een rechtsstaat het recht verspeelt om iemand strafrechtelijk te vervolgen als niet binnen een redelijke termijn met de strafvervolging is begonnen, zo verspeelt een rechtsstaat het recht om een vreemdeling terug te sturen als niet binnen een redelijke termijn een definitief antwoord wordt gegeven op de vraag of de vreemdeling mag blijven.

Jhr mr K.F.H. Schorer is burgemeester van Renswoude. E-mail: burgemeester@renswoude.nl

Copyright (c) 2006 Het Financieele Dagblad


TERUG NAAR: Artikelkeus OF INTRODUCTIEPAGINA